Batarya Kapasitesi: Brüt ve Net Arasındaki Fark
Bir elektrikli aracın teknik föyünde iki farklı kapasite görebilirsiniz: brüt (gross) ve net (usable, kullanılabilir).
Fark nereden geliyor?
Batarya paketi hiçbir zaman tamamen boşaltılıp tamamen doldurulmaz. Üretici, paketin bir kısmını tampon olarak ayırır. Bunun iki nedeni var:
- Ömür: Lityum hücreler %0 ve %100 uçlarında çok daha hızlı yaşlanır.
- Güvenlik: Tam boş bir pakette hücre dengesizliği riski artar.
Örneğin Tesla Model Y Long Range'in brüt kapasitesi yaklaşık 81 kWh, net kapasitesi 75 kWh. Aradaki 6 kWh'ye hiçbir zaman erişemezsiniz.
Hesaplamada hangisi kullanılmalı?
Net kapasite. Aracınızın göstergesindeki %100, net kapasitenin tamamı demektir. Şarj maliyetini brüt kapasite üzerinden hesaplarsanız, hiç ödemeyeceğiniz bir enerji için para hesaplamış olursunuz — Model Y örneğinde bu %8'lik bir sapma.
Bu sitedeki hesaplayıcı her zaman net kapasiteyi kullanır; brüt değeri ayrı tutarız ama hesaba katmayız.
Bir de ters yönde bir kayıp var
Net kapasite hesabın tabanı ama tamamı değil. Bataryaya 75 kWh girmesi için şebekeden daha fazlası çekilir — AC şarjda yaklaşık %12 dönüşüm kaybı vardır. Yani:
- Bataryaya giren: 75 kWh
- Şebekeden çekilen: ~85 kWh
- Faturaya yansıyan: 85 kWh
Doğru hesap bu iki düzeltmeyi birlikte yapar: brüt değil net kapasiteden başla, sonra şarj verimine böl.
Batarya değerleri üreticilerin yayımladığı teknik verilere dayanır.